Câu Lạc Bộ Dân Chủ Việt Nam

Điện Thư - Số 58
Tháng 5 năm 2006

Điện Thư Câu Lạc Bộ Dân Chủ xin trân trọng kính chuyển đến các Diễn Đàn Điện Tử, Cơ Quan Ngôn Luận, Độc Giả trong và ngoài nước các tin tức, sự kiện và bài vở liên quan đến t́nh h́nh dân chủ Việt Nam. Điện thư gửi thẳng đến bạn đọc. Nếu bạn cần nhận điện thư hoặc góp ư, yểm trợ xin liên lạc: caulacbodanchuvietnam@yahoo.com

Tin Ghi Nhận:

• Những ngày gần đây, dư luận rất bất b́nh về trường hợp tin một phụ nữ Việt Nam là nạn nhân của cuộc bán đấu giá tại một khu chợ Malaysia. Trong nhiều năm nay, nhiều phụ nữ Việt Nam đă phải chịu sự chà đạp về nhân phẩm khi đi lấy chồng ở Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia,...
• Ngày 11/5/2006 một chiếc máy bay của quân khu V đă phát nổ trên trời và lao vào nhà dân tại địa bàn tỉnh B́nh Định. Xin được nhắc lại, cách đây không lâu, một chiếc máy bay khác cũng của quân khu V bị “tai nạn” trên đường đi làm nhiệm vụ làm chết gần hết ban chỉ huy quân khu. Một nguồn tin từ nội bộ cho hay, đă từ lâu, ban lănh đạo của quân khu V và quân khu VII tỏ ra bất phục tùng Hà Nội.
• Khâu túi để chống tiêu cực! Khu quản lư Đường bộ II (Cục Đường bộ, Bộ Giao thông vận tải) CHXHCNVN đă "sáng tạo" ra biện pháp chống tiêu cực có một không ai trên thế giới : Lệnh tất cả cán bộ, nhân viên của các trạm thu phí phải khâu túi quần, túi áo của ḿnh lại! Sáng kiến vĩ đại này phản ảnh tŕnh độ lănh đạo đảng CSVN.

Sáng Kiến Genius (GiD – ĐDCND)

----- O -----

Đài Phát Thanh Á Châu Tự Do (RFA) phỏng vấn
Ông Nguyễn Ḥang Long, TV Trung Ương Đảng Dân Chủ Nhân Dân
Ngày 2/5/2006

Giới thiệu:
Trong một buổi phát thanh trước, luật sư Nguyễn Văn Đài từ Hà Nội trong bài viết mang tựa đề “Quyền Tự Do Thành Lập Đảng Ở Việt Nam” cho rằng các đảng phái dân chủ đă và đang hiện hữu ở Việt Nam có thể ra hoạt động công khai mà không trái với hiến pháp và luật pháp, Việt Nam có thể đa đảng hay không? Dư luận sẽ phải hiểu như thế nào, khi mà mới đây bộ trưởng công an Lê Hồng Anh phát biểu rằng “Việt Nam không cho phép các đảng phái đối lập hoạt động, đó là diễn tiến ḥa b́nh”. Để t́m hiểu về những nhận định đó, Việt Hùng đă có cuộc trao đổi với người đại diện đảng Dân Chủ Nhân Dân là ông Nguyễn Hoàng Long và được ông cho biết quan điểm như sau:

Ông Nguyễn Hoàng Long: Chúng tôi không cho là một “diễn tiến ḥa b́nh” bởi v́ diễn tiến ḥa b́nh là một điều tự nhiên nó sẽ diễn ra. Đối với chế độ độc tài như cộng sản, anh biết rồi, chế độ cộng sản nó bị bất ổn và bất công của nó. Sự phát triển, đời sống của người dân càng đi lên, dân trí càng cao th́ diễn biến càng mạnh hơn. Những người cộng sản cho chúng tôi là những người diễn tiến ḥa b́nh nhưng thật t́nh chúng tôi đ̣i hỏi đấu tranh để dân tộc Việt Nam được tự do hơn, đất nước Việt Nam được hưởng những quyền mà nhân loại đă ban cho.

Việt Hùng: Ông nói đảng của ông là một lực lượng đối lập với đảng CSVN, phải chăng th́ các ông chỉ đối lập “mồm” hay sao ạ ?

Ông Nguyễn Hoàng Long: Không, trong thời gian qua chúng tôi cũng làm rất nhiều việc. Anh phải hiểu là trong hoàn cảnh chúng tôi bị bịt mắt, bóp miệng và trói hai tay mà chúng tôi đă làm được những việc rất là tưng bừng. Thậm chí anh biết điện thoại cho anh tôi cũng không thể điện thoại ở nhà, chúng tôi ra ngoài đồng để gọi. Những khó khăn của chúng tôi, bởi v́ chúng tôi hoạt động trong bí mật, do đó những họat động của chúng tôi ví dụ như rải truyền đơn, tuyên truyền chẳng hạn, đó là một h́nh thức để đấu tranh của chúng tôi, hoặc ủng hộ công nhân đ́nh công, giúp đỡ những công nhân gặp khó khăn, và làm cho người dân thấy được bản chất của chế độ cộng sản, và người dân tự vươn ḿnh lên để thay đổi chuyện đó.

Việt Hùng: Trong thời gian vừa qua cũng có ghi nhận một số những tin tức ở Việt Nam nói rằng có một số tờ rơi. Phải chăng những tờ rơi của các ông nhắm vào mục đích ǵ ?

Ông Nguyễn Hoàng Long: Khi chúng tôi ra đời, trong xă hội Việt Nam bây giờ chia làm 3 đối tượng. Những người bảo thủ hoàn toàn th́ họ cho rằng đảng CS vẫn giữ nguyên như vậy. Nhóm người thứ hai muốn cho đảng CS vẫn tồn tại và đảng CS chỉ sửa đổi như chống tham nhũng để tiếp tục lănh đạo đất nước. C̣n những người như chúng tôi chẳng hạn cho rằng những người CS không thể lănh đạo được đất nước này và không thể chống tham nhũng được, không làm cho đất nước Việt Nam giàu mạnh hơn được. Đó là quan điểm của chúng tôi.

Chúng tôi cho rằng sự lựa chọn của chúng tôi là đúng, bởi v́ chúng tôi hướng đến dân chủ. V́ chúng tôi muốn xây dựng một chế độ chính trị tốt đẹp. Và chỉ có một chế độ chính trị tốt đẹp, tất cả mọi người mới có thể đóng góp để xây dựng đất nước được. C̣n lănh đạo của đảng CS bây giờ người dân chán ghét, họ không muốn đóng góp cho xă hội, không muốn xây dựng đất nước, thậm chí những người dân trong nước bây giờ họ chán ngán CS lắm rồi mà không biết cách nào thay đổi nó. Bởi v́ họ bị một sự ràng buộc, xiềng xích họ. Bởi v́ trước đây, lần thứ nhất nói là giải phóng về cách làm ăn, về kinh tế. Th́ bây giờ phải giải phóng tư duy người ta, giải phóng tư tưởng, phải có quyền tự do, người ta được nói. Nhưng CS th́ không cho ai nói hết. Nếu như trường hợp chúng tôi nói được với tất cả mọi người th́ những h́nh thức (trước) đó chúng tôi không bao giờ làm nữa. Đó là phương pháp đấu tranh của chúng tôi thôi.

Việt Hùng: Trong thời gian vừa qua ở tại Việt Nam có xuất hiện một số phong trào, chẳng hạn như Phong Trào Dân Chủ cho Việt Nam, một số những bài viết gần đây của một số giáo sư, tiến sĩ, và thậm chí như mới đây một luật sư trẻ từ Hà Nội là luật sư Nguyễn Văn Đài có đưa ra một bài viết mang tựa đề là “Quyền tự do thành lập đảng ở Việt Nam”.

Ông Nguyễn Hoàng Long: Vâng, đó là quyền tự do. Luật sư Đài, người có am hiểu pháp luật và hiến pháp Việt Nam, th́ người ta dựa vào rằng một đất nước nào đó th́ không cấm người khác lập đảng chính trị, cũng không cấm người khác tự do báo chí, tự do ngôn luận, tự do hội họp. Nh́n bản chất thực sự của xă hội Việt Nam, do đó ông đ̣i hỏi rằng người Việt Nam có quyền tự do hơn nữa. Tự do lập đảng, ông nói rằng chuyện lập đảng là không sai trái. Về mặt lư thuyết th́ đúng nhưng thực tế th́ không. Bởi v́ ông Lê Hồng Anh nói rằng cấm các lực lượng đối lập, cấm các đảng chính trị hoạt động.

Việt Hùng: Liệu rằng các ông chỉ đấu tranh trong ṿng bí mật th́ làm sao các ông có thể vận động được dư luận, cũng như để chứng tỏ điều ǵ đó, để tin vào đảng của các ông được?

Ông Nguyễn Hoàng Long: V́ chúng tôi mới ra đời chưa đầy một năm, lực lượng chúng tôi c̣n nhỏ lắm. Do đó chúng tôi phải xây dựng từng bước. Chúng tôi đi từng bước từ bí mật tới công khai, không thể công khai cùng một lúc được. Anh biết, công khai cùng một lúc là họ dập tắt luôn. Khi nói điện thoại như thế này tôi phải đứng một nơi rất vắng vẻ để điện thoại cho anh. Huống hồ ǵ tôi nói công khai, tôi công khai là tôi sống không được 30 phút đâu đối với nhà nước cộng sản. Do đó bây giờ muốn hoạt động và muốn gây dựng được lực lượng, anh hăy bí mật đă.

Trong thời gian vừa qua chúng tôi đă gây dựng được một lực lượng rất hùng mạnh ở Hà Nội, Sài G̣n và cả miền Trung nữa. Những anh em rất nhiệt t́nh và c̣n trẻ. Phần lớn là những người đă từng trải qua bậc đại học và người ta đă có một bức xúc đối với xă hội Việt Nam, và người ta không thích cộng sản nữa. Người ta thấy rằng sứ mệnh, lư tưởng của người ta là phải làm cho đất nước được tự do hơn, là phải gạt bỏ cộng sản qua một bên. Do đó mà chúng tôi sẽ khôn ngoan hơn để đi từ bí mật đến công khai. Bởi v́ bài học của Nguyễn Vũ B́nh là (bài học) xương máu với chúng tôi rồi.

Việt Hùng: Trong một lần nói chuyện th́ ông có nói rằng đảng của ông số đông là những người trẻ. Mục đích chính của các ông là ǵ ạ ?

Ông Nguyễn Hoàng Long: Mục đích chính mà theo cương lĩnh chúng tôi đề ra là xây dựng một đất nước Việt Nam tự do. Tôi nhớ trước đây ông Lư Quang Diệu đă nói rằng xây dựng một Singapore không cộng sản, th́ hôm nay chúng tôi nói rằng xây dựng một đất nước Việt Nam không cộng sản. Con đường ông Lư Quang Diệu đă chọn đúng và hôm nay chúng tôi nghĩ con đường chúng tôi chọn là đúng.

Cộng sản Việt Nam cũng thuộc về phong trào cộng sản của thế giới, của Liên Xô, của Trung Quốc, của Đông Âu. Khi những nước cộng sản đàn anh đă sụp đổ th́ CSVN sẽ không tồn tại được bao lâu hết.

Việt Hùng: Nhưng trên thực tế đảng CSVN vẫn nắm quyền điều hành và lănh đạo đất nước.

Ông Nguyễn Hoàng Long: Chúng tôi cố gắng rằng, mặc dù hôm nay chúng tôi rất nhỏ, nhưng với lư tưởng và nhiệt t́nh của chúng tôi th́ tôi hy vọng rằng đồng bào sẽ ủng hộ phong trào dân chủ Việt Nam, trong đó có Đảng Dân Chủ Nhân Dân.

Việt Hùng: Xin cảm ơn ông Nguyễn Hoàng Long đă dành thời gian cho cuộc phỏng vấn đặc biệt ngày hôm nay.

----- O -----

LTS: Bài phỏng vấn dưới đây do báo Đàn Chim Việt thực hiện. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn nhà văn Vũ Thư Hiên đã gửi cho Điện Thư bài phỏng vấn này.

Nhà Văn Vũ Thư Hiên trả lời phỏng vấn báo Đàn Chim Việt

ĐCV: Là người thường xuyên theo dơi và tham gia cuộc vận động dân chủ, xin ông nhận định về ảnh hưởng của Tuyên ngôn Tự do Dân chủ 2006, gọi tắt là Tuyên Ngôn 2006 với sự phát triển của phong trào dân chủ (như một phong trào, không phải như một tổ chức).

Vũ Thư Hiên: Trong câu hỏi của bạn đă có sẵn câu trả lời. Bạn ra câu hỏi như thế là tôi biết bạn nghĩ không khác tôi: ảnh hưởng của Tuyên ngôn Tự do Dân chủ 2006 là lớn. Lớn lắm. Nó là một bước tiến vọt của phong trào dân chủ. Tôi chờ bước tiến này từ lâu. Tôi biết nó sẽ có, tôi chờ. Sốt ruột chờ. Nay th́ sự chờ đợi ấy đă được đền bù. Sướng nhất là khi tôi được thấy ở dưới Tuyên ngôn có hơn 100 người kư tên. Không sướng sao được? Hơn 100 con người là con số không lớn, đúng thế, cho dù lớn và nhỏ là những khái niệm tương đối, tuỳ theo quan niệm của mỗi người vào mỗi lúc mỗi nơi, nhưng trong một thời gian ngắn kỷ lục, vẻn vẹn có mấy ngày, tính từ khi Phương Nam hoàn tất bản thảo theo ư kiến của tập thể rồi gửi cho mọi người đọc lại góp ư kiến, mà có được bằng ấy người kư là con số lớn, rất lớn đấy. Con số ấy nói to rằng cái sự sợ hăi mà ĐCSVN dày công vun xới đă bắt đầu hết linh. Bắt đầu thôi, nhưng là sự bắt đầu có sức lôi cuốn mạnh mẽ. Đấy là ư nghĩa trọng đại của nó. Trước đó không thể có con số ấy, mặc dầu con số ẩn th́ lớn vô cùng, chỉ có thể phỏng đoán mà không thể nói chắc. Có nhiều chuyện vui dính dáng đến con số nọ, tôi xin kể một chuyện làm thí dụ. Ngay lập tức khi bản Tuyên ngôn vừa được công bố, có hai công an viên đến nhà một người kư tên, một anh bạn tôi. Anh mời họ vào nhà. Hai người khách được mời vào nhà, được mời hút thuốc, uống trà. Vào đề, khách nói tràng giang đại hải không cần biết chủ có nghe hay không về vai tṛ và sứ mệnh của Đảng cộng sản, rằng Đảng dù cho có không muốn cũng phải giữ cho chặt vị trí độc tôn lănh đạo đất nước, chứ không ấy à, nước Việt Nam ta đă ră bành tô như mấy nước Đông Âu khốn khổ khốn nạn từ lâu rồi, nhân dân ta đă nheo nhóc, đă không cơm ăn, không áo mặc từ lâu rồi. Đại khái cũng giống như lời cảnh báo của ông cựu đại sứ Nguyễn Trung ấy. Ông Trung gọi sự thay đổi sang thể chế dân chủ ở mấy nước đó là “hiểm hoạ đen”, ông ấy thấy thế lấy làm lo cho Việt Nam lắm, ông vội khuyên đảng cộng sản lấy đó làm gương, chớ để đất nước đi vào vết xe đổ. Anh bạn tôi khiêm tốn gật gù. Hai anh công an ân cần khuyên: thôi, đă trót dại kư rồi th́ cứ việc tuyên bố rút ra là xong, chuyện ấy là khuyết điểm nhất thời, đảng cho qua, không tính. Anh bạn tôi lịch sự đáp: “Các anh ạ, thấy người ta nói phải th́ tôi nghe, tôi kư, chứ nếu Đảng cộng sản của các anh cũng nói phải như họ th́ tôi cũng kư ngay”. Hai anh công an ngao ngán cáo lui. Lạ một cái là lần này họ không gây gổ, không doạ nạt. Hiền lành, lễ độ. Nếu không vận cảnh phục chưa chừng hai anh này dám nói khác cũng nên, ai đời có một bài đảng vĩ đại mà nhai đi nhai lại hết năm này sang năm khác, hết đời cha đến đời con, đứa chó nào không ngán, anh bạn tôi nhận xét thế. Đọc Tuyên ngôn 2006, tôi ứa nước mắt. Không phải những câu chữ trong bản Tuyên ngôn làm tôi xúc động đâu, những câu chữ ấy, những chữ ấy, chúng ta đă từng biết, chúng ta đă từng đọc, chúng không mới, không lạ. Không, không phải v́ cái đó. Tôi xúc động là v́ sự ra đời của bản Tuyên ngôn kia, v́ chữ kư của những con người can đảm kia. Mừng lắm lắm.

ĐCV: Phong trào dân chủ ảnh hưởng thế nào khi có một hay nhiều bản tuyên ngôn khác theo sau?

Vũ Thư Hiên: Tôi hiểu bạn muốn hỏi ǵ. Th́ cứ nói toạc ra với nhau cho tiện. Tức là đă có bản Tuyên ngôn Tự do Dân chủ 2006, sao lại c̣n có sự ra mắt một bản Tuyên ngôn Dân chủ khác, bản thứ hai? Chuyện này có chút rắc rối thật, không phải là không có. Bạn đă đọc bức thư đầy nhân ái của ông Nguyễn Chính Kết gửi ông Nguyễn Khắc Toàn chưa? Gọi là gửi cho ông Toàn, chứ thực ra ông Kết muốn gửi cho tất cả mọi người. Trong bức thư ông Kết cố giải thích nguồn gốc sự trục trặc liên quan đến bản Tuyên ngôn 2006, để nói rằng không có mâu thuẫn ǵ trầm trọng trong hàng ngũ dân chủ đâu, chẳng qua có sự hiểu nhầm, là do có sự chật chưỡng về thời gian soạn thảo, lấy ư kiến, và cả trong mấy ngày sau đó, lại cũng là chuyện vặt vănh thôi. Tất cả những ǵ ông Kết nói trong bức thư đều có thật, theo chỗ tôi được biết, nhưng bức thư không có sức thuyết phục đối với những người quan tâm. Sự thật lằng nhằng hơn, rối rắm hơn, kể ra cho hết đầu đuôi mọi sự th́ dài ḍng văn tự lắm, tôi xin phép không nói ở đây, nó lạc đề. Với tất cả mọi người, chuyện đă rồi là chuyện đă rồi, người ta không cần biết chi tiết. Người ta chỉ ghi nhận cái sự thật hiển hiện: ấy là Tuyên ngôn Tự do Dân chủ 2006 đă ra đời. Nó xuất hiện như một văn kiện lịch sử. Lịch sử đă ghi nhận cái thứ nhất, th́ cái thứ hai chỉ là một phó bản muộn màng. Tôi xin nói thêm: Tuyên ngôn Tự do Dân chủ 2006 có thể chưa toàn bích, có thể ở chỗ này chỗ kia chưa chỉnh về câu chữ, nhưng nội dung của nó có đủ những ǵ tôi muốn thấy, th́ tôi ủng hộ nó, tôi mong mọi người ủng hộ nó, ủng hộ hết ḷng. Cần phải thấy rằng cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ là cuộc đấu tranh giữa hai thế lực không thể cộng tồn, không thể hoà giải hoà hợp. Đâu có phải là cuộc thi Tuyên ngôn, để chờ quần chúng chấm cho cái nào đỗ. Không, cái sự loạn tuyên ngôn chẳng mang lại điều ǵ tốt đẹp cho phong trào dân chủ đâu, các bạn ơi, ngược lại th́ có.

Tôi đồng ư với bạn – phong trào mà ta đang nói tới ở đây có nghĩa một cuộc vận động lớn, một trào lưu lớn, trong đó có tất tần tật những nhóm, những cá nhân, có chung một đồng thuận – xoá bỏ chế độ độc tài, xây dựng thể chế dân chủ. Không phải một tổ chức. Chưa phải một tổ chức. Tuyên ngôn 2006 là tài sản của cái phong trào như thế. Nó chẳng là của riêng ai. Không có cái TÔI ở đây. Chỉ có cái CHÚNG TA. Tuyên ngôn Tự do Dân chủ do sự đóng góp của nhiều người mà thành, kể từ bản phác thảo của Hoàng Minh Chính, cuộc đi từ Sài G̣n ra Hà Nội của Trần Khuê và Phương Nam để nghe ư kiến của anh em dân chủ ở Hà Nội, đến bản thảo đầu tiên của Phương Nam được gửi đi để anh em hai miền Trung và Nam đóng góp thêm. Tôi có trong tay hầu như đầy đủ mấy bản ấy, tôi dám nói câu khẳng định rằng đúng nó là như thế.

Lại nói chuyện một tổ chức dân chủ thống nhất. Trong giai đoạn này cái đó chắc chưa thể có. Từ cái phong trào dân chủ rộng răi ấy sau này ta sẽ thấy xuất hiện một số tổ chức của những người dân chủ, đại diện cho những nhóm khác nhau về giới tính, về quyền lợi, về niềm tin, về phương pháp đấu tranh… : Phụ nữ Dân chủ, Thanh niên Tự do, Công đoàn Đoàn kết, Phật tử Truyền thống, Giáo dân V́ nước chẳng hạn. Trong điều kiện chính quyền độc tài ra sức ngăn chặn, cắt đứt liên lạc, xé lẻ những nhóm dân chủ trên địa bàn cả nước để họ không thể kết lại với nhau th́ có nhiều tổ chức không phải là xấu. Ngược lại, c̣n tốt nữa. Nó sẽ làm cho tính năng động, tính tự quyết của các tổ chức nhỏ được nâng cao, gộp tất cả lại sẽ có một sức mạnh tổng thể liên tục lấn sân, giành giật các quyền dân chủ về tay, liên tục mở rộng các thành quả đă đạt được để mau chóng đi tới mục tiêu xoá bỏ độc tài. Nhiều tổ chức dân chủ không phải là điều đáng sợ. Đáng sợ là khi các tổ chức ấy không biết đoàn kết với nhau để làm công việc chung. Mà cái công việc ấy khó khăn lắm, gian nan lắm, đâu có dễ dàng. Bây giờ không phải lúc căi nhau, không phải lúc xưng cái Tôi đáng ghét ra, làm thiệt hại cho cái mà CHÚNG TA đang ra sức đấu tranh để có.

ĐCV: Trong phong trào dân chủ hiện nay có hai khuynh hướng về chữ kư trên tuyên ngôn 2006: một cho là cần để học hàm, học vị, nghề nghiệp bên cạnh chữ kư, hai cho là mọi chữ kư của mọi công dân Việt Nam đều có ảnh hưởng đến phong trào như nhau. Ông quan niệm thế nào và tại sao?

Vũ Thư Hiên: Cái chuyện ấy mà dùng chữ khuynh hướng th́ hơi to đấy, không nên. Nói về khuynh hướng th́ nó thế này: quả là trong phong trào dân chủ có hai khuynh hướng thật, nhưng là ở lĩnh vực khác kia. T́nh h́nh là thế này: giữa những người dân chủ có sự đồng thuận hoàn toàn về mục tiêu, nhưng về sách lược th́ c̣n đôi điểm chưa nhất trí. Sự không nhất trí ấy, hay gọi là bất đồng cũng được, nhưng hơi to, nằm ở chỗ: một bên muốn lôi kéo những người cộng sản có xu hướng ly khai với nhà nước độc tài về với ḿnh, kêu gọi sự hợp tác của họ. Bên kia, chủ trương ngược lại – cộng sản là cộng sản, chấm hết, không thể trông cậy bất cứ điều ǵ tốt lành ở những người cộng sản, họ chỉ muốn cải tiến chế độ độc tài của đảng cộng sản cho nó trường tồn mà thôi. Cả hai khuynh hướng, theo tôi nghĩ, đều có cái không có lư của họ. Đây là vấn đề sách lược đồng minh trong bất kỳ cuộc đấu tranh nào, trong chuyện này phải tuỳ thời điểm cụ thể mà lấy quyết định thích hợp. Tôi không nghĩ cái đó là điểm bất đồng nặng nề, nó chỉ là vấn đề đặt nặng vế này hay vế kia trong sự nhận định vai tṛ đồng minh. Đặt nặng trọng tâm vận động vào những người cộng sản là sai, họ chỉ là một bộ phận của khối nhân dân đông đảo cần vận động; nhưng gạt họ hoàn toàn cũng không đúng, nằm trong hệ thống quyền lực họ có thể có tác động tốt cho vận động dân chủ lắm nếu họ nghiêng về phía dân chủ. Trong thực tế sự suy nghĩ khác nhau này chưa có ǵ sâu sắc đâu, chưa có ǵ trầm trọng đâu. Khốn nỗi trong khi ư kiến về chuyện đó chưa được thống nhất th́ có người thích làm ầm lên, bé xé ra to. Nguồn gốc chuyện lủng củng này là do tính tự cao tự đại, không biết khiêm cung, tính ông tướng, óc lănh tụ ở người này người kia, lúc hăng máu vịt lên, họ không c̣n thấy cái đại đồng ở đâu nữa, chỉ thấy có cái tiểu dị lồ lộ, cái ấy cũng có đấy. Từ chỗ thích làm ông tướng đi đến chỗ chia rẽ, công kích nhau, chửi bới nhau, tự quyền loại nhau ra khỏi hàng ngũ, chẳng phải là bước dài lắm. Nói là nói pḥng xa thế thôi, chứ trong cuộc đấu tranh này kẻ nào làm bậy, kẻ đó tự khai trừ ḿnh khỏi hàng ngũ dân chủ. C̣n chuyện trưng học hàm học vị hoặc không trưng học hàm học vị th́ chẳng có thể gọi được là bất đồng giữa hai khuynh hướng. Chẳng qua là chuyện giữa mấy ông mấy bà có những quan niệm, những ư thích khác nhau thôi. Ông A khoái trưng học hàm học vị th́ bảo: trước khi tham gia quần chúng cần được biết có những ông nào bà nào đă có mặt, họ danh tiếng đến thế mà họ vẫn đấu tranh cho dân chủ, th́ ta nên đi với họ. Dân ḿnh lại vốn sính học hàm học vị, chiều họ tí đă sao? Ông B không thích cái cách trưng học hàm học vị th́ bảo: làm như thế quần chúng sẽ coi cuộc đấu tranh cho dân chủ là của bọn giáo sư, tiến sĩ… không phải việc của tụi dân đen ta, chờ xem đám dân chủ cổ cồn kia làm được ǵ cái đă, chẳng đi đâu mà vội. Lại một lần nữa, cả hai đều có cái lư của họ. Cũng có lúc phải gắn học hàm học vị vào, khi ông A bà B thuyết tŕnh trong giới của họ, hoặc để biết ai là ai nếu có sự trùng tên. Chứ c̣n trong cuộc đấu tranh cho dân chủ cụ thể đang diễn ra hôm nay, ngay bây giờ đây, th́ trưng học hàm học vị ra để mà làm ǵ? Để khoe mẽ rằng trong hàng ngũ dân chủ ta nhiều bậc chức sắc à? Quan điểm của tôi là như vậy. Vị thế công dân (hay vị thế con dân của đất nước, tôi muốn nói trong thời kỳ nước ta c̣n bị đô hộ) là vị thế cao nhất trong trách nhiệm của con người trước vận mệnh đất nước. Thay v́ phải trưng học hàm học vị ra, trong bản Tuyên ngôn chẳng hạn, ta cứ để ông này bà kia, ở đâu, làm nghề ǵ. Bác sĩ, kỹ sư, nông dân, công nhân, thương gia không phải là học hàm, học vị, chỉ là nói về nghề nghiệp th́ cứ để, nhưng đừng tâng một anh mới tốt nghiệp đại học luật lên thành luật sư, nghe chướng lắm. Cứ giở sách sử ra mà xem, những anh hùng liệt sĩ của đất nước trong thời kỳ thuộc Pháp chẳng là giáo sư, tiến sĩ ǵ hết. Nhưng sử sách vinh danh họ. Chúng ta đều biết họ là ai. Bởi ḷng yêu nước của họ. Bởi đức hy sinh của họ. Nào có phải họ là giáo sư hay tiến sĩ.

ĐCV: T́nh h́nh thực tế của phong trào dân chủ Việt Nam khiến Tuyên Ngôn 2006 thiếu chữ kư của một số người đang vận động dân chủ và tự do tín ngưỡng trong và ngoài nước. Theo ông, liệu những người thuộc các nhóm dân chủ này sẽ kư tên vào bản Tuyên Ngôn 2006 trên web hay trên giấy trong nước trong tương lai gần, và đây có phải là điều cần thiết hay không?

Vũ Thư Hiên: Tôi không thấy có ǵ quan trọng lắm trong sự thiếu vắng chữ kư của một số người mà chúng ta thường được nghe tên. Bản Tuyên ngôn 2006 ra đời, theo tôi biết, đúng là trong sự vội vă. Có cần vội vă thế không là chuyện khác, có những nhận định khác nhau trong vụ này. V́ sự vội vă ấy, số chữ kư ta muốn được thấy chưa đủ. Trong một thời gian gấp rút như thế rơ ràng không thể có sự thông tin rộng khắp cho mọi người đều biết để kư. Lại trong điều kiện phải giữ bí mật nữa chứ. Thôi th́ ai tán thành sau này kư cũng chẳng muộn. Nhưng cũng có những trường hợp khác. Chẳng hạn, có người do tính cẩn trọng thái quá, có c̣n cẩn trọng đến mức xét nét nữa, họ thấy chưa hài ḷng với những câu chữ nào đó trong Tuyên ngôn ấy th́ họ không kư. Lại có người không kư chỉ v́ thấy trong số người đă kư có tên những người mà họ không ưa. Lôi thôi lắm. Bạn hỏi tôi: vậy th́ liệu rồi đây họ có kư không? Làm sao tôi trả lời được. Tôi không thể trả lời thay cho bất cứ ai. Tôi không có cái quyền ấy. Trong sự trả lời phỏng vấn này cũng vậy, tôi chỉ đại diện cho chính tôi mà thôi. Tôi nghĩ sự ra đời của bản Tuyên ngôn 2006 là tất yếu, sự kiện ấy tất phải xảy ra vào một lúc nào đó, nó không thể không xảy ra, nhưng trong đó cũng có yếu tố ngẫu nhiên, tại sao nó lại xảy ra đúng vào ngày 8 tháng 4, mà không phải sớm hơn một hôm hay muộn hơn một hôm. Trường hợp ra đời của nó cũng giống như bất cứ văn kiện lịch sử nào khác, nó là nó, vừa đủ, vừa chưa đủ, đẹp rồi đấy mà xem kỹ vẫn thấy có chỗ chưa chỉnh, nói nó chưa toàn bích là như vậy. Tôi ủng hộ Tuyên ngôn 2006 ngay lập tức dù nó chưa toàn bích v́ tôi thấy nội dung nó như thế là đủ những cái tôi muốn rồi, cứ thế đă là tốt rồi, tôi không cần cái tốt hơn. Nhưng người khác th́ không, họ muốn nó phải được viết lại cơ, cứ là phải theo ư họ cơ, mới thật là tốt. Rồi đây những nhóm, những cá nhân không hài ḷng ấy có kư hay không, là chuyện của họ. Có chữ kư của họ th́ tốt, không có cũng không sao. Mong sao đừng v́ thế mà họ xa rời cuộc đấu tranh chung. Có người từng đóng vai tṛ que diêm nhóm lên ngọn lửa dân chủ. Nhưng khi đă có cả đống lửa rồi mà vẫn cứ loay hoay với sự tự khoe vai tṛ que diêm của ḿnh th́ buồn cười lắm. Nói tóm lại, trong mọi cuộc đấu tranh, không phải ai đă lên đường th́ người đó sẽ đi tới đích. Cái sự nửa đường đứt gánh là chuyện b́nh thường. Sự rơi rụng trên đường cũng là chuyện b́nh thường. Đừng chạy sang phía bên kia là được rồi.

ĐCV: Mới đây DCVOnline, trong loạt bài về Tuyên ngôn 2006, đăng bài “Tranh nhau miếng bánh Nhà Dân Chủ Lớn” của Lưu Vũ và “Tuyên ngôn 2006 và năo trạng sứ quân” của Trần Trung Việt gây khá nhiều tranh luận cả bề ngoài (trên diễn đàn DCVOnline) và cả ở bên trong phong trào nhất là bài “Tranh nhau miếng bánh Nhà Dân Chủ Lớn”. Ông nhận xét thế nào về quan điểm của tác giả trong hai bài vừa nêu? Có bánh dân chủ, có nhà dân chủ, và có năo trạng sứ quân trong phong trào dân chủ không thưa ông?

Vũ Thư Hiên: Tôi có đọc hai bài của anh Lưu Vũ và của anh Trần Trung Việt. Tôi thấy ǵ trong hai bài ấy? Tôi thấy được t́nh cảm thiết tha của tác giả đối với phong trào dân chủ, cảm giác đau xót của họ trước những lủng củng trong đó. Không có sự công kích phong trào dân chủ đâu, hoàn toàn không. Cái đó rơ lắm, đáng quư lắm. Họ trong sáng trong khi cầm bút viết hai bài đó, tôi nói khẳng định. Đấy là về nội dung. Tôi chỉ đặc biệt khó chịu với bức h́nh con khỉ minh hoạ cho bài của anh Lưu Vũ. Thật quá tệ, ai lại đi làm như thế cơ chứ! Tôi giận cái h́nh con khỉ ấy lắm lắm đấy, các bạn trong ban biên tập ạ. Những người dân chủ trong nước không phải là những con khỉ, thưa các bạn. Họ có thể kém hiểu biết về mặt nào đó do thiếu thông tin, họ có thể mắc sai lầm này sai lầm khác, có người lại c̣n bị mắc độc kế của chính quyền nữa, nhưng đó là những người đang đứng đầu sóng ngọn gió trong cuộc đấu tranh của cả dân tộc, họ cần đến sự ủng hộ, sự đồng cảm, cả t́nh yêu nữa, nếu có thể nói như thế, của tất cả chúng ta. Giễu cợt họ là rất không nên. Việc đặt tên cho bài viết cũng không đạt. Tôi nói thế với tư cách độc giả thôi, tôi nói cảm tưởng của tôi thôi, tôi không phải nhà phê b́nh nói về nghiệp vụ báo chí, cảm tưởng thế nào tôi nói thế ấy, mong hai tác giả không giận. Tên bài th́ kêu, nhưng không thích hợp, các bạn ạ. Làm ǵ có miếng bánh Nhà dân chủ Lớn để người ta tranh nhau cơ chứ? Chưa đến lúc ấy đâu. Nếu bây giờ đă có miếng bánh ấy rồi th́ nó đang ở đâu nào? Trong Bắc bộ phủ chăng? Không phải. Trong những nhà tù, trong những pḥng thẩm vấn, vâng, ở những chỗ ấy. Làm ǵ đă có những vùng dân chủ cát cứ với những sứ quân cân đai mũ áo để mà có năo trạng sứ quân? Nguyên nhân những lủng củng ấy ở chỗ khác kia, bạn ơi, không phải ở miếng bánh mà anh Lưu Vũ chỉ ra đâu, cũng không phải ở những sứ quân đâu. Giá mà ở nước ta bây giờ có được thập nhị sứ quân dân chủ nhỉ? Th́ rồi sẽ có một Đinh Bộ Lĩnh dân chủ thâu gồm họ lại, khỏi lo. Những sứ quân dân chủ có thể gây lộn với nhau, nhưng chỉ trong những cuộc chiến tranh nước bọt thôi, có ǵ đáng sợ. Dân chủ lủng củng vẫn c̣n hơn độc tài toàn trị không lủng củng, nó hơn hẳn, hơn không so sánh được. Anh Trần Trung Việt rất sắc sảo khi miêu tả t́nh trạng:“Cờ phe tao đẹp hơn cờ phe mày. Lănh tụ của chúng tôi xứng đáng hơn lănh tụ của các anh. Tuyên ngôn chúng tôi ngon lành hơn tuyên ngôn của các anh. Sáng kiến của chúng tôi tuyệt vời hơn sáng kiến của các anh. Chữ nghĩa của chúng tôi hùng hồn hơn chữ nghĩa của các anh. Cương lĩnh của chúng tôi đúng đắn hơn cương lĩnh của các anh. Và hàng trăm cái để hơn thua khác. Đó là chưa kể đến những cáo buộc ác ư, chụp mũ nếu không công khai th́ cũng được rỉ tai trong nội bộ của các tổ chức, các nhóm”.

T́nh h́nh phong trào dân chủ ở trong nước, theo chỗ tôi được biết, không đến nỗi tệ đến thế đâu. T́nh h́nh mà anh Việt miêu tả giống ở hải ngoại nhiều hơn. Ở trong nước, ngoài mấy người có thể đếm trên đầu ngón tay c̣n thừa, chỉ có mấy người ấy thôi, là hăng hái tán phát những bản photocopy (không nhiều lắm v́ khá tốn kém), bằng cách gửi lên internet (rẻ rề) những lời mạ lị nhau, bới móc đời tư của nhau, bằng nhiều thủ đoạn, không từ cả bịa đặt trắng trợn. Thậm chí người ta bịa chuyện ông Trần Khuê ăn chặn tiền giải thưởng của tổ chức Quan sát Nhân quyền (HRW) tặng bà Nguyễn Thị Thanh Xuân. Chuyện này hoàn toàn không có. Tôi có đủ chứng cứ để nói rằng nó là chuyện bịa đặt. Ai không tin có thể hỏi thẳng HRW. Hay là chuyện ông Nguyễn Thanh Giang nhận tiền ủng hộ anh em dân chủ để xây nhà nữa. Cũng lại bịa nốt. Những người này không tranh luận về cách thức đấu tranh, mà chỉ trích, chửi bới nhau, chỉ v́ thái độ đối xử của anh này đối với anh kia trịch thượng, v́ những tự ái vặt. Không, đại đa số những người dân chủ không sa lầy trong vũng bùn ấy. Họ vẫn đoàn kết trong cuộc đấu tranh nhiều tai vạ hơn là giành được “miếng bánh Nhà Dân chủ Lớn” hoặc cái danh vọng lănh tụ hăo huyền. Làm sao được, những người thích căi nhau nọ cũng là những con người mà, với tất cả những chỗ yếu thường có. Ta phải thừa nhận sự thật ấy thôi, phải chịu nó thôi, không thừa nhận nó vẫn cứ tồn tại. Lại có một sự thật này nữa, như là một nghịch lư: mấy ông chửi nhau ấy, vâng, chính những ông ấy, vẫn là những người đấu tranh cho dân chủ, mới buồn, tôi biết họ cả mà. Cái sự căi nhau rất tầm phào ấy làm cho họ xuống giá thê thảm trong con mắt quần chúng, làm cho những việc họ làm mất hết tác dụng. Mà say máu căi nhau, họ nào có biết. Đành phải thừa nhận sự thật này với niềm mong ước t́nh trạng ấy chóng qua. Nhân vô thập toàn, cổ nhân đă dạy. Tôi chợt nhớ đến một câu thật là hay của Erik Maria Remark trong cuốn “Biểu Tượng Đen”: “Chúng ta quư những anh hùng, nhưng họ phải là anh hùng không có rận”.

ĐCV: Được biết ông vừa tham dự một hội nghị của Hiệp hội Nhân quyền Quốc tế tại Đức, xin ông tŕnh bày sơ qua về hội nghị, thành quả và những điểm thú vị, tích cực có thể phát triển và sử dụng trong cuộc vận động, đẩy mạnh phong trào dân chủ Việt Nam.

Vũ Thư Hiên: Hiệp hội Nhân quyền Quốc tế (ISHR) là một tổ chức phi chính phủ và bất vụ lợi. Như tên gọi của nó, hiệp hội này được thành lập chỉ để bảo vệ nhân quyền. Nó bảo vệ bất cứ ai, ở bất cứ đâu, là nạn nhân của sự chà đạp nhân quyền, không trừ cả người cộng sản bị chế độ thần quyền truy bức. Nó không nhận bất cứ tài trợ nào của các chính phủ, giữ tư cách độc lập với các chính quyền, chỉ tồn tại bằng các khoản ủng hộ của các hội đoàn phi chính phủ và cá nhân. Mà tồn tại được từ năm 1972 tới giờ, vẫn vững vàng, vẫn hoạt động có hiệu quả, mới tài. Đại hội đồng của ISHR họp năm nay có mời khách. Lần đầu tiên tôi được đến dự để tham gia đề tài “Bảo vệ quyền tự do ngôn luận và báo chí”. Cựu tổng thống Tiệp, ông Vaclav Havel không tới dự được v́ sức khoẻ kém có gửi tới lời chào mừng bằng videomail. Tôi được thấy h́nh hai ông Havel, một ông tù trong bộ áo xọc với hai công an viên kẹp hai bên, một ông tổng thống khi nền dân chủ thắng lợi. Cũng như ở mọi cuộc hội thảo quốc tế, trong các forum mỗi diễn giả nói về t́nh h́nh nhân quyền nước người ấy. Tôi được gặp nhiều khách mời từ Trung Quốc, Cuba, Albania, Crotia… Người Trung Quốc đông hơn cả, có cả người Hoa Lục, người Đài Loan. Những người thuộc giáo phái Pháp Luân Công hoạt động mạnh nhất. Họ tranh thủ từng phút để tố cáo sự đàn áp nhân quyền, đàn áp tự do tín ngưỡng của Bắc Kinh, trên bục diễn giả, trong những cuộc gặp riêng với các đoàn. Họ chiếm lĩnh cả những phút giải lao bằng cách cống hiến những tiết mục đặc sắc: một giáo sư nhạc viện Bắc Kinh thổi tiêu, các cô gái tŕnh diễn các màn múa hoa sen, múa lụa… Cứ như là văn công chuyên nghiệp. Hăng hái lắm. Đáng để chúng ta học tập. Ấn tượng mạnh hơn cả đối với tôi là cuộc gặp gỡ với hai người. Một là nhà cách mạng Huber Matos của Cuba. Ông này chống chế độ Batista từ năm 1952, sống lưu vong ở Costa Rica để tiếp tế súng đạn cho chiến khu Sierre Maestra, sát cánh cùng Fidel Castro, Che Guevara, Raul Castro… trong cuộc cách mạng lật đổ chính quyền Batista để xây dựng một nước Cuba mới. Nhưng nước Cuba mới này vừa thanh toán xong độc tài Batista th́ lại thành độc tài cộng sản. Van nài “đồng chí Fidel, đồng chí đừng thiêu rụi cuộc cách mạng” không được, ông bị Fidel Castro cho 22 năm tù. Chịu án xong ông ra nước ngoài, viết cuốn “Đêm Đă Đến Cách Nào” kêu gọi người Cuba chống cộng. “Một nhà cách mạng kiên cường” theo chính lời Fidel Castro nói về ông trở thành “tên phản động nguy hiểm”. Bây giờ Matos là một ông già hiền từ, ít nói, nhưng ngọn lửa yêu nước tiếp tục sáng rực trong ánh mắt. Hai là cuộc gặp gỡ với Yolanda Huera Madenha – một người đàn bà nhỏ nhắn, xinh đẹp, một trong những người khởi xướng phong trào “Những người đàn bà vận đồ trắng” (Women in White). Họ là những người mẹ, người vợ của những người đàn ông chống Castro rồi bị Castro cầm tù. Họ xuống đường biểu t́nh đ̣i thả chồng con họ, bắt đầu bằng vài chục người, rồi đông lên hàng trăm người, kéo theo cả những người không có chồng con ở tù. Gặp hai người từ Cuba ấy, tôi có cảm giác xấu hổ. Tôi thấy tôi, chúng tôi, những người từng sống ở miền Bắc Việt Nam kém họ. Kém xa. Chúng tôi biết cả đấy, như họ, hoặc chẳng kém ǵ họ, nhưng chúng tôi cam chịu. Cam chịu dài dài. Đoàn khách từ Crotia đến cũng để lại ấn tượng mạnh – những người bảo vệ nhân quyền (họ xưng là human rights defenders chứ không thích ai gọi họ là chiến sĩ nhân quyền) trẻ măng, có một người ngồi xe lăn, rất quan tâm đến t́nh h́nh nhân quyền ở Việt Nam. Họ đề nghị một cuộc gặp riêng trước giờ tôi lên tàu trở lại Paris để hỏi về số phận những người bảo vệ nhân quyền Việt Nam. Hoá ra họ biết về Việt Nam nhiều, hơn là tôi h́nh dung. Thật cảm động. Nhưng thôi, tôi nói đă dài về cuộc họp mặt này. Chỉ xin thêm một câu: trong tổ chức của ISHR có một người Việt Nam rất năng động, hoạt động rất hiệu quả là anh Vũ Quốc Dụng. Xin các bạn liên hệ với anh ấy trong các công việc liên quan tới nhân quyền.

ĐCV: Trước những phát triển chung, cả tích cực và tiêu cực, trong tiến tŕnh vận động dân chủ những ngày gần đây, và kết quả (không nổi cộm) từ Đại hội X của ĐCSVN, ông h́nh dung phong trào dân chủ những ngày sắp đến sẽ ra sao?

Vũ Thư Hiên: Nước ta là nước nhỏ. Vận mệnh của Việt Nam lệ thuộc khá nhiều ở những biến chuyển trên trường quốc tế. Nếu không có sự sụp đổ của Liên Xô và gần hết phe xă hội chủ nghĩa, chắc Việt Nam không thay đổi được như ngày nay. Phải thừa nhận rằng ở Việt Nam đă có những thay đổi về mặt đời sống theo chiều hướng tốt lên, tốt là một khái niệm tương đối, tôi nhắc lại, nhưng có tốt. Trong t́nh h́nh chế độ độc tài vẫn c̣n đó, các quyền tự do cơ bản cho con người vẫn chưa có. Các chính sách kinh tế thay đổi đă thay đổi bộ mặt xă hội, nhưng không có ǵ do định hướng xă hội chủ nghĩa sinh ra như người ta quảng cáo, cái định hướng lẩm cẩm ấy chỉ làm cho sự phát triển chậm hơn thôi, v́ thế trong sự giàu lên của xă hội, thu nhập quốc dân tăng, th́ bất công xă hội và chênh lệch giàu nghèo c̣n tệ hơn bất cứ lúc nào trong thời kỳ trị v́ của đảng cộng sản.. Đảng cộng sản có biết tjhj2 là thế không? Biết đấy, biết tốt, nhưng nó chỉ cần giữ chặt sự ổn định vị thế kẻ cai trị độc tôn, cho nên trong chính trị không có ǵ thay đổi cho phù hợp với phát triển kinh tế. Từ đây tất yếu sẽ sinh ra những mâu thuẫn không thể giải quyết nổi. Cũng nhờ những biến chuyển của t́nh h́nh thế giới trong đó Việt Nam bắt buộc phải hội nhập và t́m cách thích ứng, đă có sự cởi mở hơn thời cực thịnh của chế độ toàn trị. Vào thời cực thịnh ấy những người kư tên dưới bản Tuyên ngôn Tự do Dân chủ 2006 chắc chắn bây giờ đang ở trong các trại tập trung. Nhưng đó là những bước lùi bắt buộc, không thể cưỡng lại, chứ ư chí của nhà cầm quyền th́ rắn lắm - trong chính trị th́ bất di bất dịch, họ không nhả ra cho ai cái ǵ đâu. Chỉ có thể đấu tranh mà giành lấy thôi. Tôi không theo chủ nghĩa vô chính phủ, nhưng tôi chán cái chính trị xơ cứng cố thủ của đảng cộng sản lắm. Cho nên chẳng phải bây giờ, các thứ Đại hội của đảng cộng sản trước đây cũng vậy, chúng chẳng có ư nghĩa ǵ với tôi hết. Tôi chẳng chờ đợi bất cứ điều ǵ mới mỗi lần đảng cộng sản họp Đại hội. Đại Hôi X th́ cũng thế. Nó chẳng là cái ǵ, nó chẳng mang lại cái ǵ mới cho đất nước ta đâu. Chẳng có chuyện phe siêu bảo thủ thắng lớn, phe cấp tiến đại bại đâu. Họ đều là một đồng một cốt, nếu tiếng châp choeng của dàn nhạc bị lỗi nhịp th́ không phải là giữa họ với nhau có mâu thuẫn. Tôi chờ đợi sự thức tỉnh của nhân dân. Chỉ có cái đó mới mang lại sự thay đổi. Kẻ nắm quyền cai trị chẳng bao giờ tự nguyện rời bỏ ngai vàng, chân lư này xưa như trái đất. Con đường dân chủ đă được khai phá, chỉ c̣n cách tiến lên thôi, bạn ơi. Chẳng có cách nào khác. Không lùi được nữa rồi. Lùi là chấp nhận cái nguyên trạng tồi tệ làm cho đất nước lụn bại bên cạnh nhân loại đang đi nhanh vùn vụt. Cũng không thể chần chừ. Chấp nhận hy sinh mà tiến. Thời gian ủng hộ chúng ta.

----- O -----

Thử Thách Quyền Lực Đảng CSVN

Nguyễn Sơn – ĐDCND

“Từ sai lầm này đến sai lầm khác, thế hệ này đến thế hệ khác tiếp tục trở thành nạn nhân của những quyết định lạc hậu và phản động của đảng CSVN. Hơn 80 triệu dân, biết bao nhiêu đầu óc tầm cỡ, bao nhiêu tinh hoa dân tộc cứ phải cúi đầu nhẫn nhục, để anh mục đồng dắt đi từ cánh đồng khô này đến cánh đồng cháy khác.”

Từ lâu vai tṛ độc tôn lănh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN)đă thành chân lư nhờ vào bộ máy trấn áp của mật vụ, công an và quân đội. Khi đảng CSVN nắm chính quyền, trước sức mạnh của ṇng súng, hơn 60 năm qua không ai dám bàn về vị trí lănh đạo của đảng. Gần đây, sự ra đời của Đảng Dân chủ Nhân dân (DCND) đánh dấu bước ngoặt, không phải đặt lại vai tṛ lănh đạo của đảng CSVN mà để góp phần cùng với các đảng phái anh em khác, đẩy đảng CSVN ra khỏi vai tṛ lănh đạo - Nhân dân chính là người sẽ thực hiện quyết định đó.

Chủ nghĩa cộng sản đă lỗi thời trước xu thế của lịch sử. V́ vậy, những sứ giả, những kẻ thừa sai rao giảng chân lư giả h́nh trước Nhân dân mất chỗ dựa tinh thần, bị khủng hoảng, nên đâm ra lúng túng. Không biện minh được tính lư luận, thiếu thực tế trước đà tiến hoá, chủ nghĩa cộng sản bị đẩy lùi vào bóng tối. Trước bối cảnh này, các nhà lư luận đảng CSVN nặn ra cái gọi là “kinh tế thị trường định hướng xă hội chủ nghĩa”. Điều này, ngay cả Mác chắc cũng phải lăn đùng ra giẫy giụa, khóc thét trước đứa con bệnh hoạn, sản phẩm mà CSVN cho là một đột phá lư luận đầy cơ bản và sáng tạo của đảng.

Hội nghị Trung ương đảng CSVN thứ 13 và 14 và kết qủa của ĐH 10 cho thấy đảng CS đối diện với t́nh trạng khủng hoảng nội bộ và suy thoái trầm trọng. Hiện nay, Tổng cục 2 (TC2) khuynh đảo toàn đảng đă làm cho Bộ chính trị bị tê liệt. Giải quyết rốt ráo các vụ án tham nhũng đang làm rúng động dư luận sẽ lôi ra hàng loạt các vụ án oan, vụ án tham nhũng khác mà TC2 và đảng đă từng nhúng tay, có dính líu đến nhiều Ủy viên Trung ương đảng, UV Bộ Chính Trị. Luôn cả phải giải quyết trường hợp đảng tịch của Lê Đức Anh, vấn đề công khai hồ sơ khi tham gia đảng, vấn đề liên hệ giữa TC2 và vây cánh của Lê Đức Anh, Đỗ Mười. Thực ra, về mặt quyền lực, TC2 đă đứng trên đảng CSVN, TC2 chỉ đạo các sách lược và sắp xếp nhân sự lănh đạo. Đảng và TC2 dựa vào nhau để sống c̣n. Đảng cần TC2 để trấn áp, bảo vệ bộ máy đảng và cai trị xă hội dưới chế độ toàn trị, ngược lại TC2 cần đảng, hợp thức hoá vai tṛ của ḿnh để cả hai cùng tồn tại.

Mặc dù áp lực chính trị rất mạnh mẽ. Các góp ư đ̣i hỏi đảng phải thay đổi cho phù hợp với trào lưu thế giới càng lúc càng tăng. Dù vậy, vai tṛ lănh đạo đảng vẫn chưa bị thử thách. Trào lưu dân chủ có tiến bộ hơn, đảng có nhượng bộ một chút trước áp lực của công luận, trước viễn ảnh phải vuốt ve siêu cường để vô được WTO, trước việc cần ngả sang Mỹ để cân bằng chiến lược với Trung quốc. Nhưng đảng CS quyết không nhượng bộ đến nỗi phải sửa đổi hay hủy bỏ điều 4 Hiến pháp, điều khoản qui định ngôi vị độc tôn lănh đạo đảng CSVN. Đảng chọn thái độ đối đầu với sức mạnh của Nhân dân.

Từ lâu, đảng CSVN đă không khoan nhượng với bất cứ lực lượng chính trị nào dám thách thức quyền lực của đảng. Căn bệnh gia trưởng, phong kiến, tâm lư cha già dân tộc, tính tự măn v́ bị quyền lực thoái hoá đă che mất lư trí những nhà lănh đạo Đảng CSVN.

Bị bao vây trong lồng kính tập trung dân chủ, những khối óc trong Bộ chính trị xa lạ với sinh hoạt chính trị dân chủ, đa nguyên. Những quyết định sai lầm ảnh hưởng đến sinh mạng cả dân tộc đều thu gọn trong các cuộc họp kín ở Bộ Chính Trị. Cụ thể, chỉ ư kiến của một hoặc hai UV BCT đă mang yếu tố quyết định. Cuộc cải cách ruộng đất gây bao thảm hoạ cho cả miền Bắc, chiến dịch đánh tư sản mại bản làm sụp đổ nền kinh tế miền Nam, chính sách tập trung cải tạo những quân nhân viên chức chế độ miền Nam làm chia rẻ cả dân tộc, để lại bao đau sót, hận thù chồng chất, quyết định kư kết các hiệp ước với Trung quốc làm mất đất, mất lănh hải cha ông bao đời gây dựng. Và gần đây nhất quyết định đưa Việt Nam vào cái gọi là “kinh tế thị trường định hướng xă hội chủ nghĩa” đang ra sức kéo lùi đà tiến hoá của dân tộc.

Từ sai lầm này đến sai lầm khác, thế hệ này đến thế hệ khác tiếp tục trở thành nạn nhân của những quyết định lạc hậu và phản động của đảng CSVN. Hơn 80 triệu dân, biết bao nhiêu đầu óc tầm cỡ, bao nhiêu tinh hoa dân tộc cứ phải cúi đầu nhẫn nhục, để anh mục đồng dắt đi từ cánh đồng khô này đến cánh đồng cháy khác.

Sự ra đời Đảng Dân chủ Nhân dân không phải ngẫu nhiên như trái sung rụng từ trên cây xuống. Đây là kết qủa của quá tŕnh chuẩn bị âm thầm, từng bước xây dựng căn bản chính trị và lực lượng để đảng h́nh thành và hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn. Nó là kết tinh của những khối óc trăn trở từ thành viên Câu Lạc Bộ Dân Chủ, và Ủy ban Vận động Tự do cho Tù nhân Chính trị Việt Nam, là kết hợp khởi đầu của những trí thức từ Nam chí Bắc. Tất cả hội tụ lại v́ đau xót trước đất nước tan hoang, bị dày xéo bởi một tập đoàn lănh đạo ù lỳ, phản động nhất trong lịch sử dân tộc. Sau một năm kể từ ngày công bố Tuyên Ngôn lập đảng, với hơn 95% đảng viên có bằng Đại Học hoặc cao hơn, liên tục tham gia đấu tranh đ̣i Tự do - Dân chủ trải rộng từ Nam đến Bắc; đảng DCND hiện hữu và chiến đấu theo ḍng sinh mệnh của dân tộc sẽ là một thách đố chính trị đối với đảng CSVN.

Từ lâu, bộ máy đảng quen với quán tính “không đối lập” cho đến khi bị đứng trước thử thách. Đảng CSVN giờ đây đang bị bứt ra khỏi qũy đạo quen thuộc – qũy đạo không đảng phái đối lập chính trị hoạt động tại Việt Nam - Thông thường th́ họ phản ứng rất quyết liệt, thô bạo và chủ trương trấn áp tới cùng. Đảng CS không ngần ngại sử dụng bạo lực, chuyên chính nhằm triệt tiêu đối lập. Đó là phương cách duy nhất của cường quyền để bám chặt vị trí độc tôn.

“Muốn lật đổ chế độ, phải để cái thối nát đến chỗ tận cùng”. Lênin đă nói vậy, như một lời tiên nghiệm cho các chế độ toàn trị. Vấn nạn của dân tộc Việt Nam là chế độ độc tài- toàn trị hiện nay đă thối nát đến chỗ tận cùng chưa? Những tệ nạn tham nhũng đă đến chỗ ghê tởm chưa? Những nhũng lạm, cửa quyền, tuỳ tiện từ bộ máy cai trị cấp làng, xă, huyện cho đến tỉnh thành đă đến chỗ không chịu đựng được nữa chưa? Những hà hiếp, áp bức Nông dân gây ra bao cảnh khiếu kiện, nghèo đói, oan ức - Những đàn áp, bóc lột khi tiếp tay tư bản ngoại quốc, quay lưng lại nỗi bất công của Công nhân đă chín muồi chưa?...

Nếu chưa th́ nhân dân Việt Nam c̣n chịu đựng sự cai trị độc tài của Đảng CSVN đến bao giờ?

Điều ǵ đă làm cho cả dân tộc từng tự hào về ḷng quật khởi chống ngoại xâm lại bị tê liệt trước nanh vuốt của độc tài, đảng trị. Độc tài là giặc nội xâm, giặc đến nhà đàn bà cũng đánh. Vậy th́ tại saonhững thế hệ thanh niênđătừng lao ḿnh vào cuộc chiến chống ngoại xâm nhưng lạithụt lùi trước cuộc chiến chống độc tài?. Điều ǵ đă làm cho những lực lượng trí thức ưu tú nhất, tiếp tục quay lưng trên nỗi đau khổ của dân tộc, cứ nhắm mắt, bịt tai nh́n đất nước, nhân dân càng lúc càng tang hoang, thảm bại.

Điều ǵ có thể làm chúng ta bật dậy, không đắn đo suy nghĩ, không so đo thua thiệt, không sợ sệt chần chừ, cả nước, người người lớp lớp, có cuốc dùng cuốc, có búa dùng búa, có viết dùng viết, có cái ǵ dùng cái nấy tràn về khu Bùng Binh Sài G̣n, lao về khu Ba Đ́nh Hà Nội. Cả triệu con tim rực lửa, gầm vang trời đ̣i “Dân chủ, Tự do”. Liệu Bộ chính trị, trung ương Đảng CSVN, những ông già bệnh hoạn, bảo thủ; vỏn vẹn trăm người có bị nghiền nát trước sức mạnh của Nhân dân không?

Cái sức mạnh kết tinh từ hàng chục năm của những dân tộc từng bị Cộng sản cai trị, bị dồn nén, bị áp bức, mà chính cựu Tổng thống Tiệp Khắc Václav Havel đă từng nhận định: “Đây không phải là sự kiện từ trên trời rơi xuống, mà nó là một cái ǵ có tính cách tự nhiên, không thể tránh khỏi, hậu quả của một giai đoạn chuyển biến lịch sử làm ám ảnh hệ thống chính quyền Cộng Sản. Kết tinh từ hàng ngàn lư do, những kẻ phản tỉnh đă hiện hữu từ lâu, kể từ ngày chính quyền này ra đời v́ họ không thể chấp nhận được sự tàn bạo, tùy tiện sử dụng bạo lực để đàn áp tất cả những ai khác chính kiến. Hơn nữa cũng chính v́ hệ thống cai trị độc tài này đă trở nên lăo hoá, cứng nhắc không thích hợp cho bất cứ một sự ứng dụng mới mẻ nào có ư hướng thay đổi cấu trúc chính trị của nó”.

Đảng CS Nga, CS Tiệp, CS Ba Lan, CS Đông Đức, CS Hungary, CS Romania…. đă bị đổ nhào, liệu Đảng CSVN có thoát khỏi qui luật này không? Nhân Dân Việt Nam chính là người sẽ trả lời câu hỏi lịch sử đó.

----- O -----

Đ̀NH CÔNG LÀ TIỀN ĐỀ LÀM THAY ĐỔI HỆ THỐNG
CHÍNH TRỊ-XĂ HỘI VIỆT NAM ?

Nguyễn Hải Sơn

Cuộc đời con người gắn liền với công việc, do vậy không có công ăn việc làm là một cảnh khốn nạn của đời người và là tiền đề cho những bất ổn xă hội. Nhưng có một nghịch lư vào một thời điểm nào đó, người công nhân không muốn làm việc để đ̣i lại quyền lợi cho ḿnh, đó là đ́nh công.

Ai đi làm cũng mong kiếm được đồng tiền để nuôi sống bản thân, giúp đỡ gia đ́nh và một ít để dành khi ốm đau hoạn nạn. Đồng lương càng cao so với mặt bằng chung th́ người lao động càng vui vẻ với công việc của ḿnh, c̣n ngược lại đồng lương eo hẹp th́ người lao động chuyển đi nơi khác hoặc suy tính lại sức lao động của ḿnh. Khi người công nhân biết được đồng lương của ḿnh đang bị xén bớt th́ họ sẽ t́m cách phản ứng lại. Sự tranh chấp giữa chủ và thợ xảy ra. Cuộc sống càng khó khăn, công việc càng khan hiếm th́ sự tranh chấp càng căng thẳng. Phản ứng của người công nhân có thể là tích cực hoặc tiêu cực. Lịch sử đă từng có chuyện công nhân đập phá máy móc v́ cho rằng máy móc bóc lột sức lao động và là nguyên nhân làm cho họ thất nghiệp. Phản ứng tiêu cực của giai cấp công nhân có thể là thảm họa cho ông chủ và cho cả nền kinh tế.

Sự phẫn nộ của hàng vạn công nhân là cơn sóng thần đập vào nền kinh tế vốn đă ốm yếu như Việt Nam.

Anh chị em công nhân là những người ra đi từ những vùng quê nghèo khó của miền Bắc, miền Trung, miền Tây. Những nơi này trước kia là căn cứ cách mạng, họ ra đi từ một vùng đất mà nhiều thế hệ cha ông đă hy sinh để giành độc lập. Họ mang trong người ḍng máu ngang tàng của những bậc anh hùng. Trước đây nghe theo lời tuyên truyền của Cộng Sản (CS), cha ông của họ đă không tiếc tài sản, xương máu để đóng góp, hy sinh cho đến ngày thắng lợi. Nhưng không bao lâu sau sự tức giận đă bùng lên, bởi v́ ḷng yêu nước của họ đă bị phản bội. Ḥa b́nh lập lại, tưởng rằng có thể sống hạnh phúc trên mảnh đất quê hương, không ngờ các thế hệ con cháu phải lang thang đến tận phương Nam để t́m việc.

Đồng tiền ở quê khó kiếm, làm ruộng một nắng hai sương đến mùa mới gặt hái mới thu hoạch hoa màu, c̣n tiền bạc th́ ngày nào cũng phải chi. Tiền ma chay giổ chạp, rồi c̣n phải tiền công trái, an ninh quốc pḥng, đền ơn đáp nghĩa… Hồi c̣n bao cấp ai cũng nghèo giống nhau nên không có ǵ xấu hổ, c̣n bây giờ người ta so đo, đố kỵ nhau dữ lắm. Nhà hàng xóm có con Đờ-rim tàu (Dream Trung quốc) th́ nhà ḿnh cũng phải có, nhà thằng em đúc một tấm th́ thằng anh phải làm cao hơn. Người ta nh́n nhau để sống, để ganh ghét hơn thua.

Mật ít ruồi nhiều, chính sách dành cho người có công, thương binh liệt sĩ không phải bao giờ cũng sẵn. Tài nguyên quốc gia th́ ít nhưng những hy sinh đóng góp cho cách mạng th́ quá lớn, do đó khó có chuyện phân chia công bằng. Người có tiền đút lót th́ được công nhận thương binh, liệt sĩ; c̣n những ai không có tiền, không thân thế th́ cha ḿnh là liệt sĩ cũng không được ǵ. Biết vậy thôi th́ cứ vô Nam kiếm ăn cho rồi.

Những con người sống ở vùng quê vốn chịu đựng, chân chất như hạt lúa, củ khoai. Xa làng xóm gia đ́nh là cả một nỗi nhớ, thế mà có những cô công nhân 4, 5 năm chưa một lần về quê ăn Tết. Sự chịu đựng đă biến trái tim họ khô cằn. Hoàn cảnh đă làm cho con người ta ĺ lợm và cương quyết hơn. Một tuần làm việc 7 ngày, một ngày làm việc từ 7 giờ sáng cho đến 8 giờ tối. Ngày nào không tăng ca là một ngày nhàn hạ. Họ làm việc như một cái máy nên khi được nghỉ một ngày là lăn ra ngủ. Có nhiều phóng sự viết về công nhân: Những công nhân không thấy ánh mặt trời, bởi v́ họ đi làm lúc mặt trời chưa mọc và họ trở về khi phố đă lên đèn. Phương tiện giải trí là chiếc Ti-Vi, với những chương tŕnh nhạt phèo. Sách vở báo chí không có, một tờ báo 2 ngàn, thôi để thêm tiền đi chợ. Nếu ai đă từng sống trong t́nh cảnh của anh chị em công nhân sẽ thấy được sự chịu đựng và chi li của họ.

Đoàn Thanh niên CS là cánh tay phải, đội hậu bị của đảng. Đoàn muốn phát triển đoàn viên trong anh chị em công nhân nhưng hầu như chẳng quyến rũ được ai. Một sân chơi cho anh chị em công nhân không có, vừa rồi công ty Nike tặng cho công nhân ở khu công nghiệp Đồng Nai mấy cái sân bóng đá mi-ni trồng bằng cỏ nhân tạo. Không biết anh chị em có dùng cho việc giải trí, luyện tập thể thao không?

Thực tế đồng lương của người lao động VN quá thấp, mỗi tháng chỉ nhận vài trăm ngàn nhưng phải chi phí nhiều thứ: tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền may sắm… c̣n tiền gửi về quê giúp đỡ cha mẹ già nuôi em ăn học. Với hàng trăm thứ lo toan họ phải sống thắt lưng buộc bụng. Khi lạm phát xảy ra, đời sống của những người có đồng lương thấp càng thêm khó khăn hơn; như vậy đ̣i tăng lương là điều hợp lư. Nhưng với cơ chế đảng lănh đạo tuyệt đối như hiện nay th́ công đ̣an không phải là người đại diện cho công nhân mà là để bảo vệ quyền lợi của đảng. Những kiến nghị, yêu cầu của công nhân không được giải quyết; do vậy đ́nh công là biện pháp cuối cùng để đ̣i lại quyền lợi cho ḿnh.

Nhà đầu tư là những người đến từ Nhật bản, Hàn quốc, Đài loan… những con người mà cách đây 40 năm đi góp nhặt từng đồng. Họ giàu lên nhờ con đường tư bản mà quốc gia họ đă chọn lựa. Đất nước của họ trở thành cọp, thành rồng trong những năm tháng mà CSVN xúi giục dân chúng đánh thắng “tên đế quốc đầu sỏ và hung hăn nhất thời đại”. Tinh hoa của nhân loại, lương tâm của thời đại để làm chi trong khi dân Việt cứ măi đi làm thuê, làm mướn? Trong chiến tranh lạnh, khi hai bên đều đổ tất cả nhân tài, vật lực để hù dọa nhau th́ dân tộc VN tự biến thành cuộc chiến tranh nóng. Sau một thời gian hả hê với “chiến thắng vang dội địa cầu”, VN trở thành quốc gia nghèo nàn, lạc hậu với biết bao thương tích. Sức lao động ở VN rẻ như bèo; bác sĩ, kỹ sư ra trường mỗi tháng c̣n nhận vài trăm ngàn, huống ǵ những người không được học hành đến nơi đến chốn.

Khi đồng lương không đủ chi tiêu th́ công nhân đ̣i tăng lương, nhưng đề nghị này không dễ dàng được chấp nhận. Những bất hợp lư trong lao động càng kéo dài th́ tranh chấp âm ỉ giữa chủ và thợ càng tăng lên. Kêu công đ̣an cũng không thấy chuyển biến, các cơ quan hữu quan xuống kiểm tra, đề nghị với ông chủ thế này thế khác nhưng rồi đâu cũng vào đấy. Cuối cùng anh chị em công nhân tự phát đ́nh công, như vậy người công nhân đă có một vũ khí đấu tranh để đ̣i lại quyền lợi cho ḿnh. Không ai dạy công nhân đ́nh công cả, họ đă t́m thấy một công cụ trên con đường mưu cầu tốt đẹp cho cuộc sống của ḿnh.

Sau khi đ́nh công xảy ra, mấy ông chính quyền, sở thương binh-lao động-xă hội, quản lư khu công nghiệp ngồi với nhau để phán quyết rằng: Tất cả những cuộc đ́nh công đều sai pháp luật. Xin đừng nhắc đến pháp luật ở VN, bởi v́ làm đúng lụât th́ người dân chẳng bao giờ có được cái quyền của ḿnh. Ví dụ như cái hộ khẩu để chứng nhận quyền cư trú th́ đến nay nhiều người vẫn không có. Hiến pháp đă quy định quyền cư trú của công dân nhưng luật pháp lại cản trở quyền cư trú bằng đủ các nghị định? Ai muốn có th́ phải “chạy”. Điều 12 của tuyên ngôn quốc tế về quyền dân sự và chính trị của LHQ nói rành rành là mỗi người sinh ra đều có quyền cư trú, nhưng thực tế qua những năm cai trị của CS nhiều công dân VN không có cái quyền này. Họ gặp rất nhiều khó khăn trong các giao dịch pháp lư và dân sự. Bất cứ chính quyền nào không cho công dân của ḿnh một quyền cư trú là vi phạm hiến pháp và vi phạm quyền con người.

Với chính sách vắt kiệt sức lao động và với một môi trường lao động tồi tệ như hiện nay, chẳng bao lâu nữa, VN sẽ mất nguồn lao động có tiếng là cần cù và thông minh. Do an toàn lao động bị bỏ lơ nên tai nạn thường xảy ra làm tốn kém tiền bạc, thời giờ, thậm chí làm mất khả năng lao động của công nhân. T́nh trạng thừa thầy thiếu thợ đang diễn ra gay gắt. V́ đời sống lam lũ nên không một ai muốn ḿnh là công nhân cả. Nhiều thanh niên kiếm cho được cái bằng đại học để vào đời, v́ thế chuyện mua bằng bán cấp như là một vấn nạn. Chỉ cần một cái bằng đại học là có cơ hội thóat ra khỏi kiếp thợ. Người thành phố khá giả không muốn con ḿnh trở thành công nhân, lương một tháng không đủ cho các cô cậu quư tử chơi một đêm. Bất công xă hội đang hoành hành v́ chính sách xă hội không quan tâm đến người lao động. Khẩu hiệu “lao động là vinh quang” của thời bao cấp không c̣n chổ trong ư nghĩ của người công nhân là làm thế nào để kiếm đủ tiền sinh sống.

Trong kinh tế học lao động người ta thường dùng đến cụm từ tái tạo sức lao động. Nghĩa là phải ăn uống, nghỉ ngơi, lao động như thế nào để ngày mai có thể làm việc tốt hơn, năng suất cao hơn. Sau mấy chục năm bị CS cai trị, sức lao động người VN ngày càng què quặt, mệt mỏi. Cả năm 2005, VN chỉ có một bằng sáng chế đăng kư với thế giới và t́nh h́nh mất sức lao động ngày càng tăng. Sức lao động cũng là tài nguyên quốc gia. Rừng đă trụi, biển đă cạn và con người ngày càng khô đét. Một dân tộc như thế không sớm th́ muộn sẽ là nô lệ cho ngoại bang.

Những ông chủ từ nước Rồng, nước Cọp đến các khu công nghiệp đầu tư. Chính quyền địa phương chỉ việc lấy đất của nông dân xây dựng thành khu công nghiệp, khu chế xuất để chào mời. Nhà tư bản khai thác sức lao động theo những biến động của thị trường; c̣n đảng vẫn định hướng XHCN, nghĩa là ḥan ṭan không có chuyện bóc lột, bóc da ǵ ở đây cả. Nhà tư bản tin rằng trong một thể chế độc tài như VN, người công nhân chẳng thể nào chống lại những qui định, luật lệ do nhà nước ban hành. Nhưng thực tế không phải vậy, từ đầu năm 1995 đến nay, trên cả nước đă có 978 cuộc đ́nh công của anh chị em công nhân, trong đó doanh nghiệp FDI chiếm 64,3% số vụ. Hầu hết các cuộc đ́nh công đều không có công đ̣an lănh đạo và đúng theo tŕnh tự của Luật Lao động (nguồn của Tổng Liên đ̣an Lao động VN).

Các ông chủ tư bản cân nhắc tối đa lợi ích của ḿnh. Để kêu gọi đầu tư nhiều địa phương phải hạ giá thuê đất xuống bằng không, điều này đă vô t́nh phá hoại chính sách đầu tư chung của chính phủ, làm ngân sách địa phương giảm sút và bệnh thành tích có cơ hội sinh sôi nẩy nở. Nếu không có đầu tư nước ngoài và ngoại hối không biết chính phủ VN sẽ giải quyết nạn thất nghiệp như thế nào?

Đ́nh công và thất nghiệp đều là không đi làm, chỉ khác nhau ở chỗ: thất nghiệp là người lao động mất công ăn việc làm, c̣n đ́nh công là người lao động chủ động nghỉ việc để đ̣i yêu sách. Đ́nh công và thất nghiệp đều gây nên những xáo trộn xă hội nhưng đ́nh công sẽ mang lại một khí thế mới cho nền kinh tế, đ́nh công sẽ mặc cả lại quyền lợi giữa chủ và thợ. Khi kinh tế tăng trưởng nhưng giai cấp công nhân không được hưởng lợi từ sự tăng trưởng đó th́ đ́nh công sẽ xăy ra.

Giai đoạn sa sút kinh tế sẽ làm tăng thất nghiệp và để lại nhiều hệ lụy. Thất nghiệp có làm giảm đ́nh công không? Những ai đă từng sống trong thời kinh tế bao cấp sẽ hiểu được giá trị việc làm, tất cả người lao động đều phải vào các xí nghiệp quốc doanh hoặc hợp tác xă; v́ không có kinh tế tư nhân nên người lao động khó kiếm được việc làm. Thời đói khổ nhưng làm ǵ có chuyện đ́nh công; một phần nữa là do sợ hăi, đảng sẽ chụp mũ những người muốn đ́nh công là phá họai chính sách kinh tế XHCN.

Hiệu ứng đ́nh công? Đ́nh công có tính lây lan, bởi v́ anh chị em sống trong cùng một khu làm việc, hơn nữa họ có quan hệ thôn làng nơi đă cất bước ra đi. Thông tin được truyền miệng c̣n nhanh hơn cả truyền h́nh. Tâm lư của con người VN là thấy “người khác ăn khoai ḿnh cũng vác mai đi đào”, cho nên thấy công nhân đ́nh công đ̣i tăng lương và đ̣i được th́ ḿnh cũng làm theo.

Không chỉ công nhân làm trong các doanh nghiệp FDI đấu tranh đ̣i tăng lương mà công nhân làm việc trong các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước cũng đ̣i tăng lương. Không thể có chuyện trong cùng một khu công nghiệp, trong cùng một khu nhà trọ, cùng một công việc nhưng lương của công nhân làm cho tư nhân thấp hơn 2,4 lần so với công nhân làm việc cho FDI. Để giải quyết sự bất công này chính phủ phải quy định một mức lương tối thiểu chung cho tất cả thành phần kinh tế.

Đối với các doanh nghiệp quốc doanh th́ việc tăng lương quá dễ dàng, bởi v́ VN vẫn c̣n là một nền kinh tế bao cấp. Mọi công nhân viên chức trong bộ máy nhà nước đều được ưu đăi về chính sách và lương bổng. C̣n các doanh nghiệp tư nhân th́ đủ các “ngón nghề” để làm cho đồng lương tối thiểu ở mức thấp nhất. Căn cứ vào đồng lương tối thiểu để đóng bảo hiểm xă hội và các chế độ khác cho người lao động, do vậy các ông chủ tư nhân không muốn tăng lương cơ bản nên xé nhỏ nó ra để tính theo các chi phí khác như tiền phụ cấp, tiền chuyên cần, t́ên tăng năng suất… Ông chủ tính th́ công nhân cũng tính, một đại diện công nhân đă phát biểu: “Nếu yêu cầu của chúng tôi không được giải quyết th́ chúng tôi vẫn vào làm, nhưng tới đợt cao điểm giao hàng, chúng tôi tự ư nghỉ việc 4 ngày rồi đi làm lại. Để xem lúc đó công ty có thỏa thuận lại không? Công ty không thể đuổi việc v́ theo luật quy định tự ư bỏ việc 5 ngày mới bị xử lư”. Chiến thuật đấu tranh kiểu này đă đưa công ty vào thế thụ động. Nếu ông chủ và công nhân không thỏa hiệp được th́ quyền lợi công ty sẽ thua thiệt hơn là công nhân.

Nếu như tăng lương tối thiểu cho tất cả các doanh nghiệp không phân biệt chủ sở hữu, th́ chưa chắc sẽ chấm dứt các vụ đ́nh công. Bởi v́ ng̣ai lương ra, anh chị em công nhân c̣n đ̣i giảm giờ làm, đ̣i không được tăng ca quá mức, đ̣i công khai đơn giá gia công, đ̣i được nghỉ có lương khi ốm đau bệnh tật…

Có những câu hỏi về t́nh h́nh tăng lương tối thiểu hiện nay, nếu trả lời được chúng ta có thể bảo đảm lợi ích của người công nhân nhưng vẫn kêu gọi được đầu tư nước ngoài:

Mặt bằng dân trí tăng làm người công nhân nhận thức được rằng họ đang bị đối xử bất công. Mức lương tăng làm đời sống của tầng lớp công nhân tăng và tŕnh độ dân trí tăng. Một chính quyền quan liêu không thể quản lư đám dân chúng có tŕnh độ dân trí cao. Đảng cũng la lên rằng: bất công xă hội đang gia tăng, hố ngăn cách giàu nghèo càng mở rộng, sự chênh lệch giữa các vùng miền ngày càng xa… Đây là hậu quả của chính sách cai trị của CS.

Các cuộc đ́nh công tự phát của anh chị em công nhân cho thấy: nhóm lợi ích tự phát đă h́nh thành và những nhóm này đ̣i quyền lợi theo cách của ḿnh. Giai cấp công nhân là nhóm lợi ích lớn nhất trong những nước công nghiệp, nhóm này đối kháng với lợi ích của ông chủ và được thụ hưởng những chính sách xă hội của chính phủ. Một chính phủ khôn ngoan sẽ không coi thường nhóm lợi ích tập trung đến hàng triệu người.

Đ́nh công có phải v́ công nhân bị cô lập không? Theo lư thuyết đ́nh công, những nhóm lao động nào càng tách biệt khỏi đời sống xă hội, càng bị bóc lột nhiều th́ khả năng đ́nh công cao hơn. Lư thuyết này có vẻ mâu thuẩn với quy luật phát triển, bởi v́ những con người ở tầng lớp cùng đinh của xă hội th́ ít có khả năng đấu tranh đ̣i quyền lợi cho ḿnh.

Khi xung đột quyền lợi giữa hai bên th́ vai tṛ của thương lượng và mặc cả là quan trọng. Nhưng tệ một nổi là không có sự thương lượng giữa nhà độc tài và dân chúng, cũng như không có sự mặc cả giữa chính quyền và người dân bị giải tỏa. Biện pháp của chính quyền là cưỡng chế, v́ vậy người dân luôn bị thiệt tḥi. Nếu không có đ́nh công th́ quyền lợi của công nhân vẫn cứ thua thiệt. Đ́nh công đă phá vỡ mô h́nh kinh tế thị trường định hướng XHCN và làm biến dạng bộ mặt chính trị-xă hội VN?

Nếu cách đây 10 năm những cuộc biểu t́nh của nông dân Thái B́nh, Hà Tây làm cho chính quyền rối trí, th́ hôm nay hàng trăm ngàn công nhân đ́nh công làm cho chính quyền ở thế bị động hơn. Hà Nội không dự đoán đựơc t́nh h́nh đ́nh công. Họ chỉ có cảnh sát cơ động chống biểu t́nh bạo động, chứ không có biện pháp chống đ́nh công. Đ́nh công là đấu tranh bất bạo động nhưng đạt được hiệu quả; thực tế là từ trước đến nay, chưa có cuộc đ́nh công nào mà ông chủ không chịu nhượng bộ công nhân. Chính quyền đặt câu hỏi là có lực lượng chính trị nào đứng sau những cuộc đ́nh công không? Ai đă giật dây chuyện đ́nh công?

Sự phát triển của CNCS gắn liền với giai cấp công nhân, h́nh ảnh người công nhân được khai thác triệt để để phục vụ chính sách tuyên truyền của đảng. H́nh ảnh bác Tôn giác ngộ cách mạng đă động viên cả một thế hệ chống Pháp, h́nh ảnh người công nhân điện Nguyễn Văn Trổi được đánh bóng để thúc giục một thế hệ thanh niên chống Mỹ. Giai cấp công nhân mà Mác cho là được giáo dục tốt để đấu tranh với tư bản bóc lột đă trở thành lực lượng chống thực dân, đế quốc. CSVN đă khéo léo lợi dụng các lực lượng để đấu tranh cho quyền lợi của ḿnh.

Sức lao động, dù tinh hay thô cũng là hàng hóa cho nên tuân theo quy luật cung cầu. Hàng hóa sẽ chảy đến những nơi có nhu cầu cao và được giá. Trong một nền kinh tế mở, nguồn lao động có khả năng dịch chuyển. Sau Tết Bính Tuất, các khu công nghiệp ở Sài G̣n và vùng Đông Nam bộ gặp khó khăn về nhân lực v́ anh chị em công nhân không vào làm việc nữa. Họ ở lại địa phương để làm việc trong những khu công nghịêp vừa mới mở, mặc dù đồng lương ít hơn nhưng chi tiêu sinh họat cũng rẻ hơn và được sống gần gũi gia đ́nh.

Coi thường nhận thức và nhu cầu thiết thân của người công nhân là ḥan ṭan trái ngược với quan điểm của kinh tế học hiện đại. Người công nhân góp sức lao động để làm ra của cải cho xă hội. Họ đă làm cho ông chủ giàu có hơn, họ đă làm tăng GDP cho đất nước, họ đă làm cho thế giới sung túc hơn nhưng tại sao những yêu cầu và quyền lợi của họ lại không được đáp ứng? Chỉ có những ông chủ không có quan điểm nhân bản, chỉ có những nhà đầu tư có tầm nh́n hạn hẹp mới vắt kiệt sức của người lao động mà thôi. Sức lao động là tài sản quốc gia, v́ vậy cần phải được vun đắp bồi dưỡng. Điều ǵ sẽ xảy ra khi sức lao động này cạn kiệt?

Nhân dịp góp ư cho đại hội X, những vị giáo sư chụm đầu với nhau để bàn luận rằng: Đảng viên CS có được làm ông chủ tư bản không? Đây là tranh luận cù nhầy, bởi v́ làm người ai cũng muốn ḿnh giàu sang. Muốn giàu là phải lo học hành, làm ăn . Không ai bàn đến việc xây dựng một cơ chế ngăn chặn sự lạm quyền của quan chức trong kinh doanh, cũng như xử phạt những người dựa vào quyền lực để kinh doanh. Không tuân thủ pháp luật nhưng lại đứng trên quyền lực để kinh doanh là ăn cướp. Chủ nghĩa CS cho rằng tư bản làm giàu trên sự bóc lột sức lao động của công nhân, nhưng ông chủ CS c̣n tàn bạo hơn hàng vạn lần ông chủ tư sản.

Không biết đọc từ sách nào, ông Hồ ví von rằng: “Chủ nghĩa tư bản là con đỉa hai đầu; một đầu hút máu nhân dân lao động ở chính quốc, đầu kia hút máu thuộc địa”. Ngày nay công nhân Việt Nam bị hút máu bởi hai con đỉa, một con là ông chủ tư bản nước ngoài và một con là những vị quan tham trong nước. Những vị quan tham ở bộ Giao thông vận tải mập ú, giàu sụ c̣n anh em công nhân của ngành cầu đường vẫn nghèo khổ, khó khăn. Hai con đỉa hút máu công nhân Việt Nam thỏa thê, cho đến ngày công nhân đ́nh công th́ nó mới xem lại cách sống của ḿnh. Anh chị em công nhân không quá ngu ngơ để không biết ḿnh đă làm ra bao nhiêu và các ông chủ đă sống ra sao.

Hà Nội không có khả năng đối phó với đ́nh công và những biến động xă hội. Thứ nhất, họ không hiểu được những bất ổn về xă hội chính trị ở VN; thứ hai họ không nghiên cứu về khoa học lao động, kinh tế tư bản, tâm lư cũng như nhu cầu của công nhân trong các khu công nghiệp … Cho nên họ khi có đ́nh công xảy ra th́ họ đem cảnh sát cơ động đến bao vây công nhân, mấy ông bà công đoàn chạy xáo xào để dàn xếp. Họ không hiểu rằng đ́nh công có nguyên nhân sâu xa, cần phải được nghiên cứu tận gốc để giải quyết.

Như vậy câu hỏi là khi nào th́ đ́nh công xảy ra? Có thể nói là sự “giác ngộ giai cấp” của anh chị em công nhân đă đạt đến sự chín muồi. Sự giác ngộ này thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh mạnh mẽ. Có chuyện kể rằng: khi đ́nh công xảy ra, ban giám đốc đồng ư tăng lương một phần và một số ít công nhân chịu quay lại làm việc, nhưng đa số khác không đồng ư với mức tăng lương đó đă vào phân xưởng lôi kéo, hăm dọa những công nhân vào làm việc phải ra tiếp tục đ́nh công. Cuối cùng ban giám đốc phải thỏa măn tất cả các yêu sách của công nhân. Qua sự việc này chúng ta thấy tính dân chủ xă hội đang h́nh thành: Số ít sẽ phục tùng quyết định của số đông.

Không dễ ǵ đoàn kết hàng ngàn người cùng hành động để đ̣i quyền lợi. Sự gắn bó tự phát của anh chị em công nhân là một quá tŕnh. Ḥan cảnh lao động, thành phần xuất thân, đời sống khó khăn, sự phẫn nộ trước những bất công xă hội đă làm anh chị em đoàn kết với nhau.

Chuyện đ́nh công của anh chị em công nhân là cái tát vào mặt quan chức CS, những người lúc nào cũng lẻo mép cho là đại diện của giai cấp công nhân VN, lư tưởng của CS là chiến đấu v́ quyền lợi của giai cấp công nhân. Cái tát có thể chưa làm ông Khải, ông Lương, ông Mạnh sáng mắt, nhưng chắc chắn những nhà đầu tư sẽ xem lại chiến lược của ḿnh. Những ai cho rằng công nhân VN không biết đ́nh công th́ bây giờ họ sẽ thất vọng. Những quốc gia trong thời gian chuyển đổi nền kinh tế là nơi mà nhà đầu tư có thể kiếm được miếng mồi béo bở nhất, nhưng hàng ngàn công nhân đ́nh công đă gây thiệt hại cho việc kiếm ăn của họ.

Để tránh những bất ổn xă hội cần phải có những tổ chức chuyên nghiên cứu, dự báo t́nh h́nh kinh tế-xă hội cũng như sự xung đột giữa những nhóm lợi ích. Các nghiên cứu này sẽ giúp cho chính phủ ngăn chặn những mâu thuẫn từ khi mới manh nha và xóa bỏ nguồn gốc của xung đột. Những mâu thuẫn về quyền lợi giữa các nhóm lợi ích nếu không được đối thọai sẽ dẫn đến những xung đột xă hội. Hai cuộc bạo lọan ở Tây Nguyên là một ví dụ cụ thể.

Dân chủ hóa một quốc gia, về thực chất, là quá tŕnh đi t́m sự cân bằng lợi ích giữa các nhóm. Một nhóm lợi ích lớn mạnh là dựa vào qui mô và quyền lực đủ để làm thay đổi chính sách của một quốc gia. Không ai nghĩ rằng: lợi ích của nhóm thiểu số ở Tây Nguyên lại đối kháng với lợi ích của nhóm chóp bu tham nhũng ở Hà Nội. Điều này có cơ sở, bởi v́ trong hệ thống cống nạp như CSVN th́ tài sản của các quan chức địa phương sẽ chảy ngược lên túi các quan ở Trung ương. Khi một bà tiểu thương ở An Giang cho rằng sự nứt đổ của cái chợ là do xi măng, sắt thép chạy ra ngoài Bắc th́ sự giàu sụ của các quan chức ở bên trên sẽ tạo ra một nhóm chống đối ở tận miền Tây.

Đ́nh công đă vạch ra sự mâu thuẩn giữa lư thuyết và thực tiển. Đ́nh công đă hất đổ vai tṛ lănh đạo của đảng CS. Đảng CSVN cho rằng đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân VN, đại biểu trung thành về quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc (điều 4 hiến pháp) nhưng công nhân đă đứng lên đ̣i quyền lợi của ḿnh mà không cần có đảng. Phải chăng quyền lợi của giai cấp công nhân và của đảng đang đối kháng nhau?

Đ́nh công đă làm cho chúng ta nhận định lại lực lượng cách mạng ở VN. Nó chứng tỏ giai cấp công nhân đă trưởng thành và có thể đứng lên để đ̣i quyền lợi. Giai cấp công nhân đă tiên phong trong phong trào đấu tranh đ̣i công bằng. Họ cần được trang bị thêm ư thức về dân tộc và cộng đồng. Họ sẽ lôi kéo được các tầng lớp khác vào cuộc đấu tranh dân chủ. Công nhân không chỉ đấu tranh v́ quyền lợi của anh chị em mà cần tập hợp đấu tranh để đ̣i quyền dân chủ, dân sinh và nâng cao dân trí. Theo lư thuyết th́ lực lượng góp phần dân chủ hóa đất nước là tầng lớp trung lưu và trí thức, nhưng sự đ́nh công của hàng vạn công nhân làm chúng ta đánh giá lại lực lượng làm thay đổi đời sống chính trị ở VN. Nếu có một chính đảng lănh đạo th́ sự đ̣an kết của công nhân sẽ trở thành một áp lực đối với chính quyền.

Nếu yêu cầu đ̐